Multimeters

Wat is een multimeter?

Een multimeter is een apparaat voor het meten van elektriciteit. Je kunt er meestal spanning, stroom en weerstand mee meten. Veel modellen bieden ook extra functies.

Een digitale multimeter toont de meetwaarde op een scherm. Hierdoor kun je de uitkomst snel en duidelijk aflezen. Het apparaat is geschikt voor het testen van kabels, onderdelen en elektronische schakelingen.

Multimeters worden gebruikt door hobbyisten, studenten, monteurs en technici. Ze zijn handig bij het bouwen, testen en repareren van elektronica.

Wat kun je meten met een multimeter?

De meeste multimeters meten gelijkspanning en wisselspanning. Ook kun je weerstand en stroom meten. Welke functies aanwezig zijn, verschilt per model.

Veel digitale multimeters kunnen ook het volgende meten:

• Continuïteit
• Capaciteit
• Frequentie
• Temperatuur
• Diodes
• Wisselstroom en gelijkstroom

Met een continuïteitstest controleer je of twee punten met elkaar zijn verbonden. De multimeter geeft vaak een pieptoon bij een goede verbinding. Dit is handig bij kabels, schakelaars en printplaten.

Met de diodetest controleer je een diode of led. Sommige modellen bieden ook een NCV-functie. NCV staat voor Non-Contact Voltage. Hiermee kun je de aanwezigheid van wisselspanning vinden zonder direct contact te maken.

Controleer altijd de productinformatie. Niet iedere multimeter heeft al deze functies.

Digitale of analoge multimeter

Een digitale multimeter toont de waarde met cijfers. Deze modellen zijn eenvoudig af te lezen en bieden vaak veel functies. Daarom kiezen de meeste gebruikers voor een digitale multimeter.

Een analoge multimeter gebruikt een wijzer en schaal. Hiermee kun je veranderingen soms goed volgen. Toch vraagt het aflezen meer ervaring. Ook kan de kans op een afleesfout groter zijn.

Voor de meeste projecten is een digitale multimeter de beste keuze. Deze is snel, duidelijk en breed inzetbaar.

Wat is een True RMS-multimeter?

True RMS is belangrijk bij het meten van wisselspanning en wisselstroom. Een gewone multimeter meet vooral goed bij een nette sinusvorm.

Veel moderne apparaten maken geen perfecte sinus. Denk aan dimmers, frequentieregelaars en schakelende voedingen. Bij deze signalen kan een gewone multimeter een verkeerde waarde tonen.

Een True RMS-multimeter berekent de effectieve waarde van het signaal. Dit geeft vaak een betere uitkomst bij vervormde signalen.

Meet je vooral batterijen en eenvoudige gelijkspanning? Dan heb je True RMS meestal niet nodig. Werk je vaak met wisselspanning of moderne elektronica? Dan is deze functie wel aan te raden.

Automatisch of handmatig meetbereik

Bij een handmatig ingestelde multimeter kies je zelf het meetbereik. Je moet vooraf inschatten hoe hoog de meetwaarde zal zijn.

Een multimeter met automatisch bereik doet dit voor je. Deze functie heet ook autorange. Het apparaat kiest zelf een passend bereik. Dit werkt snel en verkleint de kans op een verkeerde instelling.

Een handmatig bereik kan handig zijn als je meer controle wilt. Voor beginners is autorange vaak makkelijker. Sommige multimeters bieden beide opties.

Wat betekent het aantal counts?

Het aantal counts bepaalt hoeveel verschillende waarden het scherm kan tonen. Een multimeter met 6000 counts kan bijvoorbeeld waarden weergeven van 0 tot 5999.

Meer counts geven vaak meer detail in de weergave. Je hoeft dan minder snel naar een ander meetbereik te wisselen. Dit betekent echter niet vanzelf dat de meting ook nauwkeuriger is.

Kijk daarom ook naar de opgegeven nauwkeurigheid. Counts en nauwkeurigheid zijn twee verschillende eigenschappen. Beide zijn belangrijk bij precies meetwerk.

Handmultimeter of tafelmultimeter

Een handmultimeter is compact en makkelijk mee te nemen. Dit type is geschikt voor reparaties, installatiewerk en algemeen gebruik.

Een tafelmultimeter staat op een vaste werkplek. Deze wordt ook wel een bench multimeter genoemd. Tafelmodellen hebben vaak een groter scherm. Ze kunnen ook meer meetbereiken en functies bieden.

Sommige tafelmultimeters hebben USB, RS232 of een andere aansluiting. Hiermee kun je metingen naar een computer sturen. Dat is handig voor lange tests en vaste testopstellingen.

Voor mobiel werk kies je meestal een handmultimeter. Voor een werkplaats, testlab of productielijn kan een tafelmultimeter beter passen.

Wanneer kies je een stroomtang?

Met een stroomtang meet je stroom via een kabel. Je klemt de tang om één losse geleider. De stroomkring hoeft dan niet te worden geopend.

Dit maakt een stroomtang handig bij grotere stromen. Ook kun je sneller en veiliger werken. Sommige stroomtangen meten alleen wisselstroom. Andere modellen meten ook gelijkstroom.

Let goed op de minimale en maximale stroom. Een stroomtang voor hoge stromen is niet altijd geschikt voor kleine lekstromen.

Voor het meten van zeer kleine stromen gebruik je een lekstroomtang. Deze is gemaakt om kleine afwijkingen te vinden. Dat helpt bij het zoeken naar isolatieproblemen en ongewenste stroom.

Let op de veiligheidscategorie

Multimeters hebben vaak een CAT-classificatie. Deze geeft aan voor welke elektrische omgeving het apparaat is ontworpen. Voorbeelden zijn CAT II, CAT III en CAT IV.

Een hoger nummer betekent niet alleen dat het apparaat meer spanning aankan. De plaats van de meting speelt ook een rol. Een meting in een elektronisch apparaat stelt andere eisen dan een meting in een elektrische installatie.

Controleer daarom zowel de CAT-categorie als de maximale spanning. Gebruik ook meetsnoeren die bij de meting passen. Houd je altijd aan de handleiding.

Werk nooit aan een spanning als je niet weet hoe je dit veilig moet doen. Bij twijfel moet een bevoegd vakman de meting uitvoeren.

Hoe gebruik je een multimeter?

Kies eerst wat je wilt meten. Plaats daarna de meetsnoeren in de juiste aansluitingen. Stel vervolgens de juiste meetfunctie in.

Bij het meten van spanning plaats je de meetpennen over twee meetpunten. Voor een stroommeting moet een gewone multimeter vaak deel worden van de stroomkring. Dit vraagt om een andere aansluiting.

Een verkeerde aansluiting kan de zekering of multimeter beschadigen. In het ergste geval ontstaat een gevaarlijke situatie. Controleer daarom altijd de instelling voordat je begint.

Welke multimeter past bij jou?

Voor eenvoudig elektronicawerk is een digitale multimeter met autorange vaak voldoende. Kies een model dat spanning, stroom, weerstand en continuïteit meet.

Werk je met wisselspanning en vervormde signalen? Kies dan een True RMS-multimeter. Voor grotere stromen kan een stroomtang handiger zijn.

Wil je metingen opslaan of op een vaste werkplek uitvoeren? Bekijk dan een tafelmultimeter met een computeraansluiting.

Let bij iedere keuze op het meetbereik, de nauwkeurigheid en veiligheid. Zo vind je een multimeter die past bij jouw werk en ervaring.